Powercrumbs ads

Een tijdje terug kregen we een mooie vraag van Boskalis Nederland. Ze hadden een projectlocatie zonder netaansluiting, en toch moest daar zwaar elektrisch bouwmaterieel de hele dag door kunnen laden. Geen diesel dus, maar ook niet wachten op een aansluiting die er misschien pas over een paar jaar komt. Het moest emissiearm zijn en volledig op zichzelf kunnen draaien. Dat klinkt in eerste instantie tegenstrijdig, maar dat is het niet. Samen met Koninklijke Van Twist hebben we het voor elkaar gekregen. Zij hebben een compacte laadunit ontworpen en gebouwd in een 30-ft container, en wij leverden waar het uiteindelijk om draait, het gas. Gecertificeerd biogas, rechtstreeks opgehaald bij de Nederlandse waterschappen en aangeleverd in onze PowerBoxen. Even concreet wat daar nu staat te draaien: 🞄 2x 120 kW biogasaggregaten, waardoor de installatie volledig netonafhankelijk is 🞄 Geschikt voor een energievraag tot 5.000 kWh per dag 🞄 2 DC-laadpunten, elk tot 240 kW 🞄 3 AC-laadpunten van 44 kW, 44 kW en 88 kW 🞄 Biogas aangeleverd in PowerBoxen, elk goed voor maximaal 6 MWh elektriciteit 🞄 Geluidsproductie onder de 80 dBA, dus geen herrie op de bouwplaats 🞄 Remote monitoring voor realtime inzicht in verbruik en prestaties 🞄 NOx-uitstoot onder de 0,1 g/kWh, en dat zonder één druppel AdBlue Je hebt in de energietransitie een hoop mensen die doen alsof brandstof inmiddels een vies woord is geworden. Alles moet elektrisch, en verbranden is uit den boze. Ik snap dat gevoel best, maar dit biogas ontstaat nou eenmaal gewoon bij de rioolwaterzuivering, of je dat nou wil of niet. En de enige manier om die energie te benutten is door het te verbranden. Doe je dat niet, dan wordt het afgefakkeld en gaat het letterlijk de lucht in zonder dat iemand er iets aan heeft. En dan de cijfers, want die maken het pas echt duidelijk. Ons biogas zit op een MKI van 0,01 per kWh, en dat is de laagste milieukostenindicator die er op de Nederlandse markt te vinden is.

Schone brandstoffen in de bouw. Er komt van alles voorbij. Biomethanol, HVO, bio-blends, biogas. En dat is goed nieuws, want het laat zien hoeveel beweging er nu in de markt zit. Alleen worden ze vaak op één hoop gegooid en dan verdwijnt precies het verschil dat ertoe doet. Want "beter dan diesel" is een lage lat. Bijna alles haalt hem. De vraag is niet welk label er op de brandstof staat. De echte vraag is waar het vandaan komt, en hoeveel stappen er zitten tussen de herkomst van de feedstock en de tank. Elke stap is er eentje. Tussenhandel, bijmenging, opwerken, transport. Bij elke bewerking verlies je een stukje van het voordeel, en wordt het verhaal erachter een stukje moeilijker te controleren. Daar zit voor ons het hele punt. Ons biogas komt rechtstreeks van de vergister. Geen tussenhandel, geen bijmenging met fossiel, geen papieren claims die je maar moet geloven. De kortste keten die er is, van bron tot bouwplaats, en op elk moment traceerbaar terug naar waar het vandaan komt. Dus vraag je bij elke "schone" brandstof twee dingen af. Waar komt het in beginsel vandaan? En wat is er onderweg allemaal mee gebeurd? Dan kom je meestal een heel eind.

Op aardig wat bouwplaatsen staat een generator die eigenlijk te groot is. Want je hebt op een bouwplaats altijd twee dingen tegelijk. Een stabiele basisvraag naar stroom, en af en toe een enorme piek. Een graafmachine die opstart. Een accu die snel bijgeladen moet worden. Op zo'n moment schiet de stroomvraag zomaar 6 of 7 keer omhoog. Om die pieken op te vangen kies je een generator die daar tegen kan. Alleen draait dat ding daarna de rest van de dag op veel te lage belasting. Onderzoek laat zien dat dat op bouwplaatsen eerder regel dan uitzondering is. Een generator is het zuinigst rond 80 tot 90% belasting. Dat is het punt waarop hij de minste brandstof verbruikt per kilowattuur. Laat hem op 20% draaien en je stookt een groot deel van je brandstof weg zonder dat er iets mee gebeurt. Alleen een batterij is ook geen antwoord, die levert de pieken, maar heeft opwekking nodig en vaak is de bouwstroom aansluiting te klein. Daarom zetten wij biogas generatoren vaak samen neer in een hybride opstelling. De generator gaat aan op het punt waar hij het efficiëntst draait en laadt de batterij vol. Is de batterij vol, dan gaat de generator uit. De batterij levert de stroom aan de bouwplaats, pieken inbegrepen. Loopt de batterij leeg, dan start de generator voor een volgende laadcyclus. Geen machine die de hele dag voor niks staat te draaien. Geen oversizing voor een piek van tien seconden. En die elektrische graafmachine die aan het einde van de werkdag leeg is, laadt gewoon in de nacht weer op. Dat scheelt tot 65% brandstof ten opzichte van een losse generator die je groot moet maken voor de pieken. Samen maken ze van een bouwplaats een energiesysteem dat niet op diesel draait en niet stilvalt!

Zuivering in Eerbeek, en wij zijn de enige afzetroute voor hun gas. Alles wat ze maken komt bij ons terecht, en dat vraagt nogal wat als wij het zelf even niet kwijt kunnen. Biogas is namelijk lastig te bufferen. Bij een vloeibare brandstof zet je gewoon een tank neer en zie je vanzelf wanneer hij leegraakt, maar bij ons draaien de producenten vol-continu door. Dat gas moet ergens heen, ook als een klant rond de jaarwisseling twee weken stilligt. Het verbruik zelf is ook nog eens grillig, wat het meteen een mooie puzzel maakt. Een gestuurd boren project verbruikt zomaar 30 tot 40 procent meer bij natte, zware blubber dan bij droge grond, en dat kan binnen hetzelfde project al verschillen. Het gat tussen wat een producent kwijt moet en wat een project op dat moment nodig heeft, hebben we inmiddels goed weten op te lossen. We zitten nu op veel meer vulstations dan een paar jaar geleden, en hoe meer aansluitingen we hebben, hoe kleiner het probleem wordt als er ergens eentje uitvalt. Ligt Eerbeek twee weken stil rond de jaarwisseling, dan schuift dat gas gewoon door naar een station dat op dat moment juist meer nodig heeft. Twee jaar terug moesten we daar nog echt voor bellen en puzzelen, nu loopt het gewoon vanzelf. De energietransitie is geen kwestie van even overstappen. Het is bouwen aan een systeem dat tegen een stootje kan, en daar staan we nu.

Op A2 Truck Parking in Echt is deze week de eerste nachtlader voor elektrische trucks aangegaan, en dat is een mooi moment om eens uit te leggen waarom zo'n plek nou juist zo interessant is voor slim laden. Het gekke aan elektrisch vrachtvervoer is dat de trucks er inmiddels gewoon zijn, maar dat het stroomnet op heel veel plekken die laadvraag helemaal niet meer aankan. In de praktijk betekent het dat je soms jaren op een zwaardere aansluiting zit te wachten terwijl je die stroom nu nodig hebt. Een truckparking is dan eigenlijk een ideale locatie om het anders aan te pakken, want de trucks staan er 's nachts toch al urenlang stil in hun verplichte rust, en dat is precies het moment waarop je rustig en voordelig kunt laden. Wat we in Echt samen met Green Caravan, Hedgehog Applications en A2 Truck Parking hebben gebouwd, is daarom een laadplein dat grotendeels op zijn eigen energie draait en maar heel licht aan het net hangt. Zonnepanelen en een batterij leveren het grootste deel van de stroom, en een slim energiemanagementsysteem van Green Caravan kijkt continu naar de energieprijs en de CO₂-impact van dat moment om te bepalen wanneer er precies geladen wordt. Zo rijdt een chauffeur 's ochtends weg met een volle truck die in de nacht is opgeladen tegen de laagste kosten en met de kleinste voetafdruk. Nou heb je met zon en een batterij wel één praktisch probleem, en dat is die donkere, koude winternacht waarop de zon allang weg is en je accu langzaam leegloopt terwijl de energievraag juist hoog blijft. Daar komt biogas in beeld, en dat is het stuk waar wij bij Powercrumbs voor tekenen. We leveren regionaal gewonnen biogas uit reststromen dat volledig te herleiden is naar de bron, en dat zetten we in als back-up zodat het plein ook blijft draaien op de momenten dat zon en batterij het even niet redden. Zo weet je van elke kilowattuur die zo'n truck laadt precies waar hij vandaan komt, ook als het net weinig te bieden heeft. De komende periode breiden we de locatie verder uit met een tweede nachtlader voor voordelig laden tijdens de rust, twee snelladers voor trucks die overdag langs Echt rijden, een solar canopy voor extra lokale opwek en een batterij met second-life cellen om die eigen zonne-energie zo goed mogelijk te benutten. Zo ontstaat in Echt langzaam een blauwdruk voor locaties waar parkeren, rusten en slim laden vanzelfsprekend samenkomen, met een zo klein mogelijke CO₂-voetafdruk. Mede mogelijk gemaakt door OPZuid en de Europese Unie.

Een bouwplaats op water, vraagt om een energievoorziening die meebeweegt. Bij Meanderende Maas versterkt Boskalis Nederland ruim 26 kilometer dijk tussen Ravenstein en Lith. En dat gebeurt niet op één plek, het werk schuift meter voor meter met de dijk mee, tracé voor tracé, jaar na jaar. De machines staan deze maand hier, volgend kwartaal een paar kilometer verderop. Wij leveren daar de tijdelijke energie voor. Onze powerboxen draaien mee met het werk en verplaatsen mee als het werk verplaatst. We zijn er inmiddels ruim een jaar aan de slag. En vorige maand kwam het bericht waar je het als leverancier voor doet. Boskalis verlengt en de samenwerking loopt door tot 2027. Waarom verlengen ze na een jaar? Dat is de vraag die ik het interessantst vind. Niet omdat het de goedkoopste optie is (dat is schoon draaien zelden), maar omdat het werkt. De energie is er als het werk erom vraagt, hij beweegt mee, en het past bij hoe een aannemer als Boskalis vandaag naar duurzaam bouwen kijkt. Een dijk die de Maas voor decennia veilig houdt, aangelegd met energie die vandaag al schoner is.