Goed geschud

"Gaan we weer wat leuks doen?" Laatst liep ik met de schoolleider door School aan de Singel, een middelbare montessorischool die ik twee jaar geleden mede heb opgebouwd. Afzonderlijk van elkaar zagen twee docenten, waar ik toen mee samenwerkte, mij lopen. En allebei vroegen ze de schoolleider: Hè, gaan we weer wat leuks doen? Zo'n associatie oproepen voelt als een groot compliment. Vooral omdat onderwijsontwikkeling een taai proces kan zijn. Natuurlijk zijn de kaders, plannen en eindtermen cruciaal, maar als die de boventoon voeren, verdwijnt vaak de energie. Daarom pakken we dat bij Goed geschud anders aan. Met ruimte voor creativiteit en inspiratie. Door bijvoorbeeld een bioscoop af te huren voor het kijken van een film over Maria Montessori. Of door docenten elkaar lessen te laten geven à la het nieuwe concept. Niet omdat het leuk móét zijn. Maar omdat de beste ideeën vaak ontstaan wanneer je ruimte voelt om te creëren. En omdat de leerling uiteindelijk niet beter wordt van plannen die alleen vinkjes aftikken, maar van goed onderwijs dat inspireert. Ook een nieuwe school starten? Of frisse energie nodig bij de onderwijsontwikkeling op jouw school? Ik ga graag met je in gesprek (06-34680935).

Wat heeft de leerling eraan? Ik vraag het vaker dan me lief is: Wat heeft de leerling eraan? Je zou zeggen dat we alles in het onderwijs inrichten rondom de leerling. Dat we diens ontwikkeling bovenaan alle prioriteitenlijstjes hebben staan. Dat we haarscherp hebben wat we leerlingen willen meegeven. Maar ondertussen raken we ondergesneeuwd in roosters, absentie, teamindelingen, jaarplannen, excursies, administratie, werkgroepen, expertgroepen … en voor je het weet vergeten we de leerling. Maar wat heeft de leerling eraan hoe we teams indelen? Wat heeft de leerling eraan dat we absentie naar beneden brengen? Wat heeft de leerling eraan dat er een gelikt jaarplan ligt? Het goede nieuws? De leerling heeft er heel veel aan, mits we die leerling overal centraal stellen. En dat is exact wat ik doe: steeds weer die leerling centraal stellen. Steeds weer terug naar die ene vraag. Mag de leerling ook weer bovenaan jouw prioriteitenlijstje? Ik kom graag langs. Om maar weer eens te vragen: Wat heeft de leerling eraan? Meer lezen over leerlingen centraal stellen? Ik schreef er een whitepaper over, de link vind je in de comments.

Op ons kantoor kan je een plekje op een slaapbank reserveren. Niet omdat je lui bent, of gaar, maar omdat een aantal van ons behoefte hebben aan een rustmoment op hun dag. En lang niet alleen die specifieke collegas maken hier nu graag gebruik van. Ik moest aan dit voorbeeld denken toen het ging over hoe je onderwijs inclusief maakt. Dit doe je niet door elk kind een individueel arrangement te geven: een eigen bank waar ze op kunnen liggen (iedereen zijn eigen arrangement, dat klinkt meer als zeer exclusief onderwijs?). Inclusief onderwijs ontwerp je door te leren van individuele aanpassingen, en dit dan aan de hele klas te bieden. Je geeft dus niet alleen leerlingen met een ADHD-label een koptelefoon, maar biedt aan elke leerling dit hulpmiddel aan. Want een koptelefoon kan werken voor iedereen die snel afgeleid is of lekker weg kan dromen. Waarom moet je eerst een label hebben? En wat hebben jullie leerlingen nodig? Dat is op elke school een ander vraagstuk, en een vraagstuk waar we graag aan werken bij Goed geschud. Neem contact met me op, en we kijken wat we samen kunnen bereiken voor inclusief onderwijs.

De grootste misvatting over het docentschap? Dat het een individuele sport is. Alsof elke leraar in diens eigen tenniswedstrijd zit. Eigen lesvoorbereiding. Eigen klas. Eigen zorgen. En als Omar niet tot leren komt in jouw les, dan krijg jij daar buikpijn van en moet jij de oplossing vinden. Maar goed onderwijs ontstaat niet door individuele topprestaties. Het ontstaat wanneer leraren samen optrekken. Dan wordt onderwijs voetbal: je bespreekt samen de tactiek. Je analyseert wat een klas nodig heeft, wat stimulerend is en wat belemmert. Je leert van elkaars fouten en successen. En als Omar vastloopt, onderzoek je samen wat voor hem wél werkt. Op deze Dag van de Leraar hoop ik dat steeds meer scholen die stap durven zetten: van de individuele professional naar het professionele team. Omdat onderwijs een collectieve verantwoordelijkheid is, geen individuele. * Met dank aan Ben van der Hilst voor deze mooie vergelijking uit Teamgericht organiseren in het Voortgezet Onderwijs, 2021. #dagvandeleraar #teamsport

Marvin* kan zijn handen niet goed bewegen, laat staan besturen. Dat is de beperking waar hij het mee moet doen. Hij heeft geen talenknobbel, en tja, kunst als eindexamenvak, dat is ongeveer onmogelijk. Dan toch maar Frans? Daar dacht Mirjam Jentjens van Kandinsky College anders over; natuurlijk kan Marvin kunst als vak kiezen. Ze vertelde me dat ze op het Kandinsky vertrekken vanuit het reguliere PTD/PTA, en daarbinnen de ruimte zoeken. Kan Marvin alle onderdelen van zijn kunstwerken zelf maken? Zeker niet. Kan hij met hulp van assistenten en machines zelf regie houden op zijn eindwerk? Zeker wel. En dit is zijn linosnede. Getekend op de computer (want daar is hij verrekte handig mee). Uitgesneden door een laser bij techniek. Hij maakt prachtige kunst die hem veel leerde over verhoudingen, negatief vlak en samenwerken. Dank Mirjam Jentjens en Kandinsky College voor jullie inspirerende verhaal over inclusief onderwijs. *Op verzoek van de leerling heb ik een andere naam gebruikt. ------------------------------------- Ik help scholen betere scholen te worden en zet me in voor inclusief onderwijs.

We kijken naar hetzelfde. Maar zien we ook hetzelfde? Mexico, 2014. Samen met collega’s uit Kenia, Zuid-Afrika, Indonesië, Costa Rica, Bolivia en Nederland werkte ik aan een wereldwijde strategie om de positie van vrouwen en LHBTIQ+ personen te versterken. De dag ervoor bezochten we een begraafplaats tijdens Día de Muertos. We stonden op exact dezelfde plek. En toch beleefden we iets totaal anders. Sommige collega’s wilden de begraafplaats liever niet op. Voor hen voelde het ongemakkelijk of zelfs onveilig. Anderen raakten juist enthousiast in gesprek met families die tussen de graven van hun dierbaren aan het picknicken waren. Die ervaring leerde me opnieuw drie belangrijke lessen: ✅ Ga er nooit vanuit dat jouw perspectief het enige perspectief is. ✅ Wat voor jou veilig en vertrouwd voelt, kan voor een ander juist onveilig of vreemd zijn. ✅ Controleer altijd of je in een team hetzelfde verstaat onder een doel, thema of zelfs een enkel woord. Want succesvolle samenwerking ontstaat niet doordat we naar hetzelfde kijken. Succesvolle samenwerking ontstaat wanneer we begrijpen hoe de ander kijkt. Hoe vaak check jij bewust of je team écht hetzelfde bedoelt wanneer jullie woorden gebruiken als "veiligheid", "kwaliteit", "eigenaarschap" of "succes"? #Samenwerken #Leiderschap #SocialeVeiligheid