Kennisrotonde

Leerlingen leren een vreemde taal vloeiender, gevarieerder en creatiever spreken wanneer de nadruk in de onderbouw ligt op interactie en communiceren, zonder expliciete grammatica-instructie en -oefening. Dat concludeert kennismakelaar Ellen van den Broek uit literatuuronderzoek, naar aanleiding van een vraag van een docent Frans. Een verklaring hiervoor is dat leerlingen die veel oefenen met taalvaardigheden zonder expliciete aandacht voor grammatica zich niet beperkt voelen door kennis van taalstructuren. Ze laten zich niet afremmen door regels of mogelijke fouten, waardoor ze zich vrijer durven uiten en meer zelfvertrouwen krijgen. In de aangehaalde studies werd de aanpak op twee manieren vormgegeven: 1️⃣ AIM-methodiek. Hierbij gebruiken leerlingen de doeltaal intensief door een rijk aanbod met bijvoorbeeld verhalen en filmpjes. De docent zorgt voor betekenisvolle interactie, veel herhaling en ondersteunende gebaren bij nieuwe woorden. In verschillende experimentele studies laten leerlingen een betere spreekvaardigheid zien dan leeftijdsgenoten die expliciete grammatica- instructie kregen via een reguliere lesmethode. Ook op lange termijn blijven deze effecten zichtbaar. 2️⃣ Expliciete grammatica-instructie en -oefening weglaten. De overgebleven tijd besteedden docenten in een onderzoek aan extra taalvaardigheidsoefening en woordenschat. Na één jaar spraken deze leerlingen meer en gevarieerdere woorden dan leerlingen die expliciete grammatica-instructie kregen. Na twee jaar werd het verschil tussen de groepen kleiner wat betreft woorddiversiteit, maar nog steeds gebruikten leerlingen uit de experimentele groep meer woorden. In hoeverre de resultaten uit bovenstaande studies ook gelden voor de grammaticale vaardigheid in de bovenbouw is nog niet onderzocht. Docenten kunnen een eventuele achterstand in grammatica snel bijsturen, blijkt uit één studie. Na twee jaar impliciete instructie en een grammaticacursus van zes uur scoorden leerlingen vergelijkbaar met leerlingen die in diezelfde periode 86 uur aan expliciete grammatica-instructie kregen. Het weglaten van expliciete grammatica-instructie heeft ook positieve effecten op de luister- en schrijfvaardigheid. Op lezen presteren leerlingen vergelijkbaar met leerlingen die expliciete grammatica-instructie krijgen. Van docenten vraagt dit een aangepaste manier van lesgeven, zonder houvast van grammatica, die in het begin mogelijk intensiever is. Meer weten? Bekijk het volledige antwoord, inclusief alle geraadpleegde bronnen: 💡 https://lnkd.in/edYznvwA #vo

Expliciete instructie in zelfregulerende leerstrategieën als planning, monitoring en evaluatie kan ervoor zorgen dat leerlingen zich competenter voelen bij het lezen, luisteren en schrijven van vreemde talen. Dat concluderen kennismakelaars Johan Coenen en Edwin Buijs uit verschillende Nederlandse en internationale onderzoeken. Zo kan strategie-instructie in concept mapping het competentiegevoel van leerlingen in vreemde talen vergroten. Bij deze leerstrategie tonen leerlingen hun begrip van een tekst of onderwerp door sleutelbegrippen in de tekst en hun onderlinge relaties in beeld te brengen. Concept mapping helpt leerlingen om actieve, zelfregulerende strategieën toe te passen. Ook enkele andere interventies zijn effectief in het vo om het competentiegevoel (of self-efficacy) te vergroten: 🔸 Lesgeven met een combinatie van succesverhalen, voordoen, positieve feedback en aandacht voor emotionele reacties. Onderzoek lijkt erop te duiden dat voortdurende ondersteuning hierbij nodig is. 🔸 Een negatieve mindset over het leren van vreemde talen veranderen. Zo probeerden docenten in een Engels onderzoek de leerlingen bewust te maken van hun mindset en een groeimindset te bevorderen. Vooral bij jongens was enige verbetering zichtbaar, waardoor de verschillen tussen jongens en meisjes in competentiegevoel kleiner werden. Wel waren de effecten klein en van korte duur. Voor grotere effecten op het competentiegevoel zijn waarschijnlijk meer tijd, intensievere begeleiding en een sterkere vertrouwensband nodig. 🔸 Een taalportfolio gebruiken: het European Language Portfolio (ELP) stimuleert leerlingen om actief doelen te stellen, hun voortgang te monitoren en te reflecteren op hun leerproces. 🔸 Een meertalige identiteit ontwikkelen: in een Engels onderzoek combineerden taaldocenten kennisoverdracht over meertaligheid, zoals cognitieve en sociale voordelen, taal en cultuur, en dialectgebruik, met activiteiten in de doeltaal. De interventiegroep bleek na afloop beter over zichzelf te denken in verhouding tot taal, hoewel het effect klein was. Meer weten? Bekijk het volledige antwoord, inclusief alle geraadpleegde bronnen: 💡 https://lnkd.in/eHU6Cuvc

🎉 Wat een feestelijk jaar! 🎉 De Kennisrotonde bestaat 10 jaar én het nieuwe Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) is een feit. Twee mooie redenen om erop uit te trekken! Normaal komen jullie naar ons met vragen, nu komen wij naar jullie! 🚐 Mogen we jouw school verblijden met onze komst? Drie van onze kennismakelaars kijken ernaar uit om hun kennis met jullie te delen: 1. Regio noord: welbevinden van leerlingen/studenten 😄 2. Regio oost-zuid: digitalisering 💻 3. Regio midden-west: taal als basisvaardigheid 🔤 Wil je dat wij met onze Kennisrotonde-bus en onderwijsonderzoeksexpert bij jullie op bezoek komen om jullie te helpen met een vraagstuk rond een van deze thema’s? Meld jouw school dan snel aan! Wat gaan we doen? 🔸 We gaan drie dagen toeren tussen de mei- en zomervakantie. 🔸 We bezoeken 2 scholen per dag. 🔸 Een bezoek duurt ongeveer 2 uur. 🔸 Alle sectoren van vve t/m mbo en lerarenopleiders kunnen meedoen. Lees hier hoe het werkt en meld je school uiterlijk 17 maart aan: 👉 https://lnkd.in/eiD7rE9B

Een leerkracht/schoolcoach van Groeikracht in Onderwijs was op zoek naar handreikingen om de sociale en emotionele vaardigheden van zml-leerlingen te versterken. Kennismakelaar Marinka W. en antwoordspecialist Esther Hoonhoud zochten uit wat uit onderzoek bekend is en raadpleegden expert Ard Zwijnenburg. Van de volgende elementen is bekend dat ze zml-leerlingen helpen bij hun sociaal-emotionele ontwikkeling: 🔸 Je kunt spelenderwijs voorbeeldgedrag laten zien en je leerlingen hiermee laten oefenen. Denk aan verhalen vertellen en poppenspel laten zien. Bij een verhaal ervaren karakters verschillende emoties die je kunt bespreken. Bij poppenspel laat je verschillende emoties zien zoals blijheid en verdriet, en (non)verbale sociale vaardigheden zoals praten, luisteren en vragen stellen. Ook kun je poppen interacties laten hebben in dagelijkse situaties, zoals winkelen, telefoneren en reizen met het openbaar vervoer. Via (computer)spelletjes kunnen kinderen emoties leren herkennen, uiten en reguleren. Bovenbouwleerlingen kun je een rollenspel laten spelen en videovoorbeelden laten zien. Bij een rollenspel geef je als leerkracht of trainer eerst uitleg en voorbeelden van handelingsalternatieven. 🔸 Kleuters met een verstandelijke beperking worden sociaal sterker door samen te spelen met leeftijdsgenoten. Het liefst onder begeleiding, waarbij je ze aanmoedigt met positieve reacties. Speelgoed of technologische hulpmiddelen zoals tablets kunnen die sociale interactie uitlokken. Ook werken in paren kan de sociale vaardigheden van leerlingen verbeteren. 🔸 Passend gedrag of passende emoties bekrachtigen helpt zml-leerlingen om hun sociaal-emotionele vaardigheden verder te ontwikkelen. Deze leerlingen leren het meest wanneer ze leren in een natuurlijke en/of relevante situatie en wanneer de feedback en tips praktisch zijn. 🔸 Je kunt de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen verder ondersteunen door ouders en verzorgers hierbij te betrekken, vooral bij jonge basisschoolleerlingen. Zo kunnen ouders hun kind ook thuis sociaal-emotioneel ondersteunen door met hun kind te oefenen en hun kind te herinneren aan het geleerde. Het helpt als ze hierbij dezelfde taal spreken als op school. Het is het essentieel dat je als onderwijsprofessional je lesaanbod of handelen afstemt op de verschillende eigenschappen en ondersteuningsbehoeften van zml-leerlingen. Hoe je dat doet, lees je in het uitgebreide antwoord, waarin je ook de geraadpleegde bronnen vindt: 💡 https://lnkd.in/eWbiE2sm #Ontwikkelkracht

Evidence-informed werken in het onderwijs houdt in dat je beslissingen en handelingen baseert op de combinatie en integratie van drie bronnen: kennis uit onderzoek, praktijkkennis van onderwijsprofessionals en informatie over de context waarbinnen je werkt. Hoe kunnen besturen scholen hierbij ondersteunen? Kennismakelaar Karin Hoogeveen en antwoordspecialist Frank Studulski zetten het op een rij. Empirisch onderzoek hiernaar blijkt nauwelijks beschikbaar, maar dit weten we wel: Besturen kunnen scholen ondersteunen door: 🔸 zelf op een evidence-informed manier besluiten te nemen 🔸 achtergrond en nut ervan onder de aandacht te brengen 🔸 gezamenlijke visieontwikkeling binnen school te stimuleren 🔸 samenwerking tussen scholen te stimuleren Daarnaast zijn goede voorwaarden nodig, zoals tijd, ruimte en financiële middelen. Bijvoorbeeld door ontwikkeltijd in het jaarrooster in te plannen, gezamenlijke studiedagen, reflectiemomenten, intervisie of collegiale consultatie. Ook praktijkgericht onderzoek of actieonderzoek in het kader van evidence-informed werken, is ondersteunend. Verder zijn de beschikbaarheid van literatuur, databases en lidmaatschappen van platforms met wetenschappelijke publicaties relevant. Onderwijsprofessionals zelf kiezen de volgende vier succesfactoren voor evidence-informed werken: 🔸 Tijd en ruimte 🔸 Steun vanuit de directie of het bestuur 🔸 Samenwerking binnen het schoolteam 🔸 School/bestuur heeft een visie, missie en doelen om evidence-informed te werken Meer weten? Bekijk het volledige antwoord, inclusief alle geraadpleegde bronnen: 💡 https://lnkd.in/eDDFWUvK #po #vo #vso #Ontwikkelkracht

Opbrengstgericht werken (OGW) is een aanpak waarbij leraren bewust, systematisch en cyclisch werken aan hogere (leer)opbrengsten. Het heeft overwegend positieve effecten op leeropbrengsten bij rekenen, taal en lezen. Het Expertisepunt Burgerschap vraagt zich af of OGW ook kan helpen om de burgerschapskennis en -vaardigheden van leerlingen in po en vo te stimuleren. Kennismakelaars Hester Radstake en Melissa van Amerongen zochten uit wat uit onderzoek bekend is en consulteerden Lianne Hoek (universitair docent). Het is niet bekend of OGW een positief effect heeft op burgerschapskennis en -vaardigheden van leerlingen. Dat komt doordat er geen effectonderzoek beschikbaar is, en ook omdat OGW bij burgerschapsonderwijs nog in de kinderschoenen staat. Enkele specifieke kenmerken van burgerschap maken het lastiger om daar opbrengstgericht te werken dan in andere domeinen: ✔️ De leerdoelen van burgerschapsonderwijs zijn niet eenduidig. ✔️ Een school moet zélf vaststellen wat zij verstaat onder goed burgerschap voor haar leerlingen. Het is lastig om als school tot een gedeelde, breed gedragen visie op burgerschap te komen. ✔️ Het kan lastig zijn om de leeropbrengsten van leerlingen op burgerschapscompetenties te monitoren. ✔️ Scholen zijn nog onvoldoende datageletterd om opbrengstgericht te kunnen werken aan burgerschap. ✔️ Veel scholen verspreiden de (vakoverstijgende) burgerschapsdoelen over meerdere vakken. Dit maakt het complexer om de data te vertalen naar benodigde aanpassingen van het curriculum. ✔️ Tot slot moeten leraren het (aangepaste) curriculum ook goed kunnen uitvoeren om opbrengstgericht te kunnen werken aan burgerschap. Ondanks de genoemde uitdagingen adviseren Nederlandse onderzoekers scholen om OGW toe te passen voor burgerschapsonderwijs. Het zet scholen aan om zelf goed na te denken en praten over de leerdoelen, de invulling en (het meten van) de opbrengsten van het burgerschapsonderwijs. Dit moet passen bij hun leerlingenpopulatie en de context van de school. Er lijkt een positieve relatie te bestaan tussen de aandacht die een school besteedt aan burgerschapsonderwijs in overleggen en bijeenkomsten enerzijds en de burgerschapsattitudes en -vaardigheden van leerlingen anderzijds. Met de uitkomsten op burgerschapskennis is geen samenhang. Meer weten? Bekijk het volledige antwoord, onderbouwd met kennis uit onderzoek: 💡https://lnkd.in/eNxZTW_Z #onderwijsonderzoek #burgerschapsonderwijs #po #vo #Ontwikkelkracht